Marzec to miesiąc, w którym obchodzimy Pierwszy Dzień Wiosny, ale również miesiąc, w którym przez jeden tydzień w szkołach i przedszkolach obchodzony jest Światowy Tydzień Mózgu. To bardzo ważny czas w jakim popularyzowana jest wiedza na temat funkcjonowania i pracy jednego z najważniejszych organów w naszym ciele, czyli mózgu.
Choć w Polsce o Tygodniu Mózgu zrobiło się głośno dopiero w ostatnich latach, to warto pamiętać, że wprowadzono go w naszym kraju już w 1999 roku. Podczas tygodnia jego trwania w placówkach na całym świecie odbywają się różnego typu akcje edukacyjne. I o nich dziś chciałabym opowiedzieć. Jednak wpis kieruję głównie do nauczycieli uczących w przedszkolach i klasach I-III, ponieważ materiały które opiszę i które przygotowałam najbardziej pasują na ten etap edukacyjny.
Dzieciom z początkowych etapów szkolnych lub tym jeszcze młodszym, dopiero rozpoczynającym swoją przygodę z edukacją i miejscem jakim jest przedszkole warto na samym początku poopowiadać o ciele człowieka, a w szczególności o narządzie jakim jest mózg. Można zrobić to w formie opowiadania, bajki edukacyjnej lub po prostu rozmowy, w której posłużymy się różnego typu książkami, plakatami czy planszami z obrazkami. Po takim krótkim wstępie przechodzimy do wykonania różnych zadań, które nasz mózg lubi.
Jednym z takich zadań wpływających znacząco na mózg jest aktywność ruchowa. Możemy w klasie, na sali, na boisku zbudować tor przeszkód, który uczniowie bądź dzieci będą musiały pokonać. Nasz mózg lubi takie wyzwania. Różnego rodzaju aktywność ruchową możemy też przeprowadzić w klasie wykonując np. ruchy naprzemienne (dotykamy prawą ręką lewego kolana, a lewą ręką prawego kolana), kreśląc w powietrzu lub na kartce 'leniwe ósemki’ lub rysując jedną ręką koła, a drugą kreski (to ćwiczenie można wykonać w powietrzu, na kartce lub na plecach kolegi/koleżanki z klasy).
Mózg lubi też ćwiczyć swoją pamięć, która jest bardzo istotnym i pomocnym elementem nauki. Pomogą w tym gry i zabawy takie jak „Memory obrazkowe”, gdzie zadaniem dziecka będzie odnalezienie dwóch takich samych obrazków/słów spośród wielu. Poza tym pamięć mózgu u dzieci poćwiczmy jeszcze poprzez układanie obrazków lub przedmiotów w wyznaczonych rytmach (np. klocek zielony, czerwony, niebieski, klocek zielony, czerwony, niebieski itd.), zapamiętywanie sekwencji ułożonych przed dzieckiem przedmiotów lub określanie, którego przedmiotu z tych ułożonych w szeregu brakuje lub które zmieniły miejsca. Zadanie w zapamiętywanie co następuje po czym, można też przeprowadzić ćwicząc słuch i nazywając kolejno usłyszane dźwięki. Oczywiście zaczynamy od jednego/dwóch prostych dźwięków i stopniowo dodajemy kolejne.
Jeśli już wspomniałam o dźwiękach, to warto wiedzieć, że muzyka dla mózgu jest równie ważna jak cała reszta ćwiczeń. Pracę tego jakże ważnego narządu można ćwiczyć poprzez reakcję na dany sygnał np. podczas zabawy „Start – Stop”, gdzie dzieci na hasło Start poruszają się do muzyki, a na hasło Stop muszą się zatrzymać. Możesz też włączyć dowolną muzykę, piosenkę i ćwiczyć reakcję oraz słuch zatrzymując piosenkę w dowolnym momencie, by po chwili znów ją włączyć i ruszyć do zabawy. Warto do muzycznych zabaw włączyć dzieciom muzykę poważną, klasyczną, gdzie uczestnicy zabawy mogą tańczyć z różnymi rekwizytami np. wstążkami, chustkami bądź po prostu niech dzieci naśladują muzykę ruchem. Po aktywnych ćwiczeniach włącz muzykę relaksacyjną. Niech dzieci położą się na dywanie lub usiądą na krzesełkach, zamkną oczy i dadzą odpocząć całemu ciału przy dźwiękach spokojnej melodii.
W naszych głowach każdego dnia kłębi się tysiąc myśli, wykonujemy masę zadań, musimy zapamiętać wiele rzeczy. Nie zawsze są to dobre rzeczy, kiedy nasz mózg jest radosny i zadowolony. Zdarzają się również sytuacje smutne, złe, które powodują nasze rozczarowanie czy strach. Te właśnie emocje też są potrzebne do pracy naszego mózgu. Określanie ich przez dzieci, ale również przez nas dorosłych, nie zawsze bywa łatwe i nie zawsze chcemy o nich mówić, albo nawet nie potrafimy mówić o tym co czujemy. Dlatego warto zacząć takie pogadanki już w najmłodszym wieku, a pomóc nam w tym może prosta zabawa, w której losujemy obrazek przedstawiający daną emocję i musimy ją nazwać, rozpoznać, pokazać. W tej zabawie może się też przydać lusterko i dzieci mogą zrobić taką minę do lustra np. uśmiech, strach.
Kończąc lekcję lub zajęcia z dziećmi na temat pracy naszego mózgu porozmawiajcie koniecznie o tym co lubi nasz mózg. Pomysły na to możecie zapisać na arkuszu dużego papieru, narysować lub poszukać odpowiednich ilustracji w gazetach, wyciąć je i nakleić tworząc plakat metodą pracy grupowej, wspólnej.
Podsumowując Tydzień Mózgu wykonajcie pracę plastyczną kolorując rysunek przedstawiający mózg – komputer naszego całego ciała. Rysunek można też wykleić kolorową włóczką lub podzielić na dwie części i jedną ozdobić literami i cyferkami, a drugą pomalować kolorową farbą, bo jak wiadomo jedna część mózgu odpowiada za planowanie, mowę, słuch i logikę, a druga część za to jacy jesteśmy kreatywni.
Jeśli spodobał Ci się mój wpis o obchodach i zabawach na Tydzień Mózgu i chciałbyś materiały do wykorzystania na taką lekcję u siebie w klasie/grupie to możesz je zakupić pod linkiem: materiały na Tydzień Mózgu